Mei 2019: reisverslag missie Samos (deel 1)

Na een drukke periode van inzamelen, sorteren en organiseren brak de dag aan dat we zelf naar het Griekse eiland Samos zouden vertrekken. Het hulptransport met twee chauffeurs aan boord was al een paar dagen eerder vertrokken en zou, als het een beetje meezat, tegelijk met ons op het eiland aankomen. De bedoeling van ons bezoek aan Samos was het uitdelen van de hulpgoederen én het in kaart brengen en inventariseren van welke hulp er nog meer structureel nodig is. Daarnaast wilden we, met de andere organisaties die op het eiland actief zijn, contact zoeken en kijken of we kunnen samenwerken of hen in hun werk kunnen ondersteunen. Lees hier het eerste deel van ons verslag over de reis naar Samos!

Christian Refugee Relief
Sowieso is de hulpverlening op Samos veel kleiner en minder nadrukkelijk aanwezig dan bijvoorbeeld op het eiland Lesbos. Dit komt mede door de halsstarrige houding van de directrice van het kamp, maar daarover later meer. Voor deze missie zijn we uitgenodigd door onze vrienden van Christian Refugee Relief. Omdat beide organisaties op één lijn zitten qua beleid, achtergrond en visie, hebben we dus veel gemeen. Gedurende de week is dit ook in uiting gekomen door een uitstekend samenzijn van geweldige mensen en met een fantastische, prettige samenwerking. De hele trip was overigens perfect georganiseerd zodat we ons wat dat betreft deze week geen zorgen hoefden te maken.

Problemen met de vrachtwagen
Na een goede vlucht landden we op Samos en na de huurauto opgehaald te hebben, vertrokken we naar ons hotel: Hotel Samos. Na ons geïnstalleerd te hebben, zijn we al snel weer in de auto gestapt en hebben we contact gemaakt met een andere NGO (Refugee 4 Refugees) waar we de vrachtwagen met hulpgoederen zouden gaan lossen. De vrachtwagen zou pas ‘s avonds laat arriveren. De weg naar het magazijn (warehouse), waar de spullen gelost zouden worden, was redelijk smal en er zaten een aantal flinke haarspeldbochten in. Om één uur ‘s nachts werd de weg met het inmiddels gearriveerde hulptransport verkend, maar helaas kon de vrachtwagen niet bij het warehouse komen. De bochten waren te scherp en de weg op sommige plaatsen te smal. De andere dag na het ontbijt zijn we nog andere mogelijkheden gaan onderzoeken om er toch te kunnen komen, maar helaas was er geen enkele andere mogelijkheid. Uiteindelijk hebben we de truck bij het vrijwilligershuis (volunteerhouse) van deze organisatie gelost. Eén en ander had nog wel wat voeten in de (Griekse) aarde, maar uiteindelijk was de truck leeg en stond het terrein daar vol… Tussen alle gesprekken en bedrijvigheden door zijn we heel de week dus ook nog druk geweest om de spullen alsnog naar het warehouse te transporteren (zie foto links). Griekse tijd, Griekse afspraken, Griekse miscommunicatie etc. maakten het tot een heuse uitdaging en qua volume was het een 80 kubieke meter aan hulpgoederen!

De andere dag vertrokken de chauffeurs weer richting Nederland. Zij stelden hun tijd, truck en trailer belangeloos beschikbaar voor dit hulptransport. Echt fantastisch dat zij dit wilden doen! Het scheelt ons als organisaties een groot stuk aan kosten qua transport wat weer ten goede komt aan de doelgroep. Sponsors van de brandstof en de kosten van de ferrie mogen zich altijd melden.

(tekst gaat verder onder de video)

Video afspelen

Onbeschrijflijke ellende
Het kamp Samos is een zogenaamde hotspot en geen vluchtelingenkamp. Het zichtbare verschil daarvan is dat je er o.a. geen UNHCR tenten zult aantreffen. Dit kamp is bedoelt voor zo’n 6oo mensen. Inmiddels wonen er bijna 4000 mensen, waarvan 1000 kinderen. Het kamp Moria op Lesbos is bekend vanwege de (slecht) nieuwsberichten. Van Samos was maar heel weinig bekend. Bij ons bezoek aan het kamp werden we steeds stiller. Ondanks de vele ervaring die we hebben en we heus wel wat gewend zijn, waren we letterlijk sprakeloos. Wat een onbeschrijfelijke ellende daar! Dit is bijna niet in woorden over te brengen…. maar we willen toch een poging wagen, omdat de wereld moet weten hoe hier geleden wordt. De wereld moet weten dat menselijkheid er niet meer toe doet in het rijke Europa. Dat er een beleid gevoerd wordt dat erop is gericht dat vluchtelingen niet meer de oversteek zullen wagen. Een mensonterend beleid. Sowieso blijven de bootjes komen, en ondanks dat er ook veel bootjes tegengehouden worden op zee (waarvan de vluchtelingen vastgezet worden in Turkije), bereiken veel bootjes toch de Griekse eilanden. En geloof het of niet: deze mensen komen bepaald niet uit weelde… Men weet van de situatie die er op de Griekse eilanden is. En toch maken ze die keuze…. Of hebben ze juist geen keuze?

Onderkomen bouwen van karton en plastic
De ‘new arrivals’ worden in het eigenlijke kamp geregistreerd en daarna ‘losgelaten’ buiten het eigenlijke kamp, in de zogenaamde jungle (zie foto rechts). Deze jungle staat al vol met allerhande gebrekkige onderkomens, omdat het eigenlijke kamp deze aantallen mensen niet meer kan bergen. Vaak zijn deze nieuw aangekomen mensen uitgeput en doorweekt en weten ze niet wat ze moeten doen. Er is geen huisvesting voor hen: dat zullen ze zelf moeten bouwen van materialen, zoals stukken plastic, zeil of karton dat ze zelf ergens vandaan moeten zien te halen. Maar dat is niet erg eenvoudig, want een zeil is een zeldzaam iets. Er zijn namelijk meer kapers op de kust om deze materialen te ‘scoren’. Moet je eens voorstellen: daar sta je dan met je kleine kinderen. Koud, hongerig, met doorweekte kleding, op een gevaarlijk steile berghelling, in het donker… Waar moet je heen? Wat moet je doen? Waar moet je slapen?

Geen eten, geen sanitair en maanden wachten op de dokter
Er is geen waterleiding en geen elektriciteit in deze jungle. Er zijn officieel geen toiletten of andere sanitaire voorzieningen. (In het officiële kamp zijn er slechts een paar toiletten, veel te weinig op deze aantallen mensen.) Hetzelfde geldt voor de douches. In een geïsoleerde zeecontainer, die geschikt gemaakt is voor bewoning (isobox) zitten tot wel 35 mensen bij elkaar. Dat wil zeggen dat je dan zo ongeveer één vierkante meter woonruimte per persoon hebt…. In de gesprekken die we hadden met de vluchtelingen in de jungle blijkt dat er onvoldoende drinkwater is en officieel wordt er ook geen eten verstrekt. Men weet niet hoeveel mensen er precies wonen, doordat de registratie op z’n Grieks (lees: heel beroerd) verloopt. Volwassenen krijgen 90 euro per maand om te besteden. Let wel: Samos is een eiland, dus zo’n beetje alles wordt per schip aangevoerd en de prijzen liggen daardoor een stuk hoger dan in Nederland. Medische zorg is er nauwelijks. Op dit hele kamp is er één dokter actief. Als je naar de dokter moet, ben je na drie maanden aan de beurt… Deze vluchtelingen zijn dus helemaal op zichzelf aangewezen!

Creatieve oplossingen
Opmerkelijk is dat de mens ook bijzonder vindingrijk is. Zo wordt hier en daar de hoofdwaterleiding van het ‘echte kamp’ illegaal afgetapt met allerhande vertakkingen naar andere tentjes en zagen we zelfs een in elkaar geknutselde badkamer (zie foto boven). Hetzelfde gebeurt met elektriciteit: zodra er ergens een mogelijkheid is om stroom af te tappen, zie je een heel elektriciteitsnetwerk ontstaan (met ook alle gevaren van dien). Er ontstaat een soort van kleine economie van kappers en schoenmakers… (wordt vervolgd).

Klik hier om het tweede deel van het reisverslag te lezen.