Mei 2019: reisverslag missie Samos (deel 2)

Lees hier het tweede deel van het verslag over onze reis naar het Griekse eiland Samos. Het eerste deel lees je hier terug.

Verboden toegang: opgepakt door de politie
Officieel mochten we helemaal niet in het kamp op Samos komen, omdat dit een ‘no go area’ is. Toch probeerden we om een kijkje te nemen in het ‘echte’ kamp door daar toestemming voor te vragen, maar dat kregen we niet. Er werd ons te verstaan gegeven dat we moesten vertrekken en dat we hier helemaal niet mochten komen. Na behoorlijk aandringen kregen we wel de contactgegevens van de directrice van het kamp(!) die we heel graag zouden willen spreken deze week. Er is later in de week even echt contact geweest met haar, maar dat heeft weinig effect gehad. Volgens haar zijn er geen problemen, gaat alles goed en is er niets aan de hand… Deze directrice heeft een hart van graniet en wil absoluut geen verandering. Daar zit het dus op vast! Ongelooflijk, maar waar. Ze is ook lid van juist die politieke partij die een chronische aversie heeft tegen vluchtelingen. Wat een verschil dan met kamp Moria op Lesbos, waar de kampmanager wél samen werkt met de NGO’s en waar de burgemeester ook ‘NGO-minded’ is.

Toen we terugliepen naar de auto, kregen we toch weer met de politie te maken en werden we met z’n allen opgebracht. Na vertoon van paspoorten en het verstrekken van een heleboel gegevens (die allemaal genoteerd werden), mochten we uiteindelijk toch gaan. Gelukkig maar, er zijn mensen voor minder vastgezet.

Schrijnende verhalen en getraumatiseerde mensen
Toch konden we het niet laten om, onderweg naar de auto, kriskas door het kamp lopend, bewoners te spreken en te luisteren naar wat zij ons te vertellen hadden over hun situatie. De verhalen die je dan hoort, zijn feitelijk allemaal hetzelfde, maar ook allemaal even bizar. Er is onvoldoende drinkwater, geen (of te weinig en eenzijdig) voedsel, geen elektriciteit, geen toiletten, geen douches (behalve een paar in het echte kamp), geen medische voorzieningen, de hele situatie is onveilig, veel getraumatiseerde mensen en mensen met psychische problemen, mensen raken aan de alcohol met alle nare gevolgen van dien, er wordt geen afval opgehaald en de procedures duren verschrikkelijk lang. Om de procedure in te gaan, dient er een afspraak gemaakt te worden. Op dit moment kun je pas terecht in 2023 of 2024…! Zit je eenmaal in de procedure, dan duurt die nog maanden. Uitzichtloos!

Veel tegenwerking voor stichtingen
Gelukkig zijn er een paar NGO’s actief (buiten het kamp) die via allerhande omwegen deze mensen toch proberen te helpen, ondanks dat ze zelf op vele manieren tegengewerkt worden! Dat is weer het ontmoedigingsbeleid! In de tijd dat wij er waren, kreeg een Nederlandse stichting een ambtenaar op de stoep. Doordat ze niet alle vrijwilligers die voor hen bezig waren op één A4-tje hadden geschreven, kregen zij 10.000 euro boete en konden ze vertrekken…

Twee maandverbandjes per maand, ratten in de tenten
Schurft komt zeer regelmatig voor in dit kamp. Tussen de tentjes en afdakjes ligt afval en het stinkt er naar urine en uitwerpselen. Voor kleine kinderen is het levensgevaarlijk, doordat het terrein steil en (zeker bij regen) onbegaanbaar is.  Tot voor kort kregen kleine kindertjes vijf (!) luiers per week… Vrouwen en tienermeiden kregen twee (!) maandverbandjes per maandelijkse cyclus. Mensen kunnen zich een beetje wassen met wetwipes (vochtige doekjes voor baby’s). We hebben diverse foto’s gezien van slangen in de tentjes, er zijn veel ratten en muizen en ook de muskieten zijn nu al aanwezig. Mieren lopen in en uit. Diefstal is aan de orde van de dag: het is ieder voor zich. Zwangere vrouwen bevallen op afspraak middels een keizersnede in het ziekenhuis. Binnen 24 uur zijn deze moeders met hun baby alweer terug in het kamp, waar ze het zelf maar weer moeten rooien… Lege onderkomens worden door de politie direct afgebroken: weer dat ontmoedigingsbeleid.

Wat gaat er wel goed? We maken het verschil!
Toch kunnen we daar als samenwerkende stichtingen (NGO’s) een verschil maken! Als we de mensen niet mogen helpen met het bouwen van een onderkomen, dan kunnen we ze wel voorzien van materialen om het te bouwen, zoals spijkers, zeil, tenten, touw etc. In ons hulptransport zaten maar liefst 100.000 luiers die door onze actieve achterban ingezameld zijn. Verder heel veel maandverband, kleding, nieuw ondergoed en schoenen. De aantallen luiers en maandverband kunnen dus voorlopig naar boven bijgesteld worden. Mensen hebben weer de beschikking over schoeisel dat bestand is tegen de omstandigheden van het kamp. En er zijn heel veel hygiëne-pakketten gemaakt met shampoo, tandenborstels, tandpasta en zeep die uitgedeeld worden. Iedere druppel hulp heeft effect!

Onderwijs, wasserij etc. door andere NGO’s
Een andere NGO verzorgt aan tieners educatie. Verder heeft deze NGO de beschikking over een ruimte waar men een spelletje kan doen of elkaar kan ontmoeten onder het genot van een bakje thee. Maar men kan daar ook de telefoon weer opladen, wat belangrijk is voor het contact met de familie. Weer een andere NGO heeft een aantal was/droog combinaties staan. Via een heel systeem kunnen alle bewoners van het kamp daar hun kleren laten wassen. Ze zijn dan één keer in de vier maanden aan de beurt. Wat zou het geweldig zijn als er meer van deze wasmachines en drogers gedoneerd kunnen worden! Een derde NGO kookt eten voor vluchtelingen en beschikt over twee douches waar vluchtelingen zich kunnen wassen. En weer een andere NGO probeert mensen medische zorg te verlenen en ernstige gevallen met voorrang behandeld te krijgen in het ziekenhuisje. Verder deelt men kleding en schoenen uit. Er worden kinderwagens en buggies verdeeld, er worden kinderactiviteiten aangeboden enzovoorts. Maar ook de nu aanwezige NGO’s lopen tegen dezelfde problemen aan. Zo is het heel moeilijk om bijvoorbeeld een ruimte te huren van waaruit je de vluchtelingen kunt helpen.
De eigenaar van het pand is vaak ‘anti-vluchteling’, hij durft het niet aan vanwege de buurtgenoten of er is simpelweg geen vergunning te krijgen.

Plannen voor verbetering
Al brainstormend deze week en alle informatiestukjes aan elkaar knopend, zijn we het er allemaal wel over eens dat hier structureel goede hulp noodzakelijk is. In deze omstandigheden is dat een grote uitdaging. Er zijn plannen genoeg: uitbreiding van de capaciteit om kleding te wassen, een ‘shop’ waar de vluchteling zelf zijn kleren en schoenen kan uitkiezen en passen en een groter magazijn/warehouse voor de noodzakelijke opslag van spullen. Op dit moment wordt er door een NGO een terrein gehuurd, dat ze vlak gemaakt hebben en waar men een klein voetbalveld met kunstgras willen aanleggen. Wie doneert?! Op ditzelfde terrein staan al wat zogenaamde Dixies, zodat er toch toiletten zijn (momenteel 10 Dixies voor 3400 man). Verder wil men hier ook een overkapte hoek inrichten met wat picknickbanken en tafels met een koffie- en theebar. Dit zijn echt belangrijke initiatieven: mensen zitten in een uitzichtloze situatie en daarbij ook nog eens op elkaar gepropt, wat zich weer uit in flinke moeilijkheden. Ontspanning is goed om de stress te verwerken en het hoofd even leeg te maken. Zelf zijn we een uurtje of wat aan het touwtjespringen geweest met kleine kinderen: geweldig om die blijde gezichtjes te zien en om mee te maken dat ze op dat moment echt even kunnen genieten! Even alles kunnen vergeten en weer even kind kunnen zijn…

Dankbaar voor eerste levensbehoeften
De dankbaarheid van de mensen tijdens het uitdelen van schoenen en hygiënepakketten was groot. Wat zou je dan graag meer kunnen en willen doen! Wat zou het fijn zijn om deze mensen de juiste voeding en drinken te kunnen geven, een goed onderdak: de eerste levensbehoeften notabene. Dit alles gebeurt op Samos; in het rijke welvarende Europa, op drie uur vliegen hiervandaan. We zagen het met eigen ogen en hebben de uiteindelijke oplossing niet voorhanden. We hebben veel inspiratie opgedaan hoe we bij kunnen dragen. Zodra er echt concrete ideeën zijn, zullen die zeker gedeeld worden met onze fantastische achterban, omdat we jullie hulp daar keihard bij nodig zullen hebben. De inzamelingslijst van wat we continue inzamelen is in ieder geval al weer uitgebreid. Houd deze website en de facebookpagina maar goed in de gaten: wordt vervolgd!

Help ons helpen! Let your heart speak!